Die vierkantemetertarief
Die algemeenste maatstaf vir boukoste is die tarief per vierkante meter: die netto koste van die gebou, sonder terreinwerke en grond, gedeel deur die bruto vloeroppervlakte. Bruto vloeroppervlakte word binne die buitemure gemeet.
Die tarief is nuttig vir kostebeplanning, maar net as u soortgelyke dinge vergelyk. Voordat u een projek se tarief teen ’n ander s’n opweeg, moet u aanpas vir verskille in terrein, spesifikasie, tydsberekening en kontrakvoorwaardes.
Vorm van die plan
Eenvoudige vorms kos oor die algemeen minder per vierkante meter as komplekse vorms. ’n Onreëlmatige plan met uitsteeksels en terugspronge het meer buitemuur nodig vir dieselfde vloeroppervlakte, en dit bemoeilik byna elke ambag: uitmeet, uitgrawing, dreinering, messelwerk en die dak.
Selfs by reëlmatige vorms styg die koste namate die plan langer en smaller word. Neem ’n enkelverdiepinggebou van 400 m² met buitemure van 3 m hoog:
- As ’n vierkant van 20 m × 20 m het dit 80 m buitemuur nodig.
- As ’n reghoek van 100 m × 4 m het dit 208 m buitemuur nodig.
Teen ’n illustratiewe muurtarief van R200/m² kos die mure van die vierkant R120 per vierkante meter vloer, en dié van die reghoek R312. Dit is R76 800 meer vir dieselfde vloeroppervlakte.
Die vorm kan nie altyd vrylik gekies word nie. Die gebou se funksie (’n fabriek, skool, hospitaal of hotel), die helling en vorm van die terrein, en die diepte van ruimte wat huurders verlang, het almal ’n sê.
Grootte
Groter geboue kos gewoonlik minder per vierkante meter. Voorlopige en algemene items soos terreintoesig en terreinvestiging groei nie saam met die gebou nie, en maak dus ’n kleiner deel van ’n groter kontrak uit. Groter projekte trek ook voordeel uit grootmaataankope van materiaal en uit groter, eenvoudiger vertrekke.
Volheid van die plan
’n Plan met baie binnemure, badkamers en klein vertrekke in sy oppervlakte kos meer per vierkante meter as ’n oop plan. Twee blokke van dieselfde grootte kan skerp in tarief verskil bloot omdat een meer afskortings en nat areas as die ander het.
Muur-tot-vloer-verhouding
Die muur-tot-vloer-verhouding is die oppervlakte van die omsluitende mure gedeel deur die vloeroppervlakte. Hoe laer die verhouding, hoe ekonomieser die plan. Dit is belangrik omdat die buitekant van die gebou 20 tot 30% van die koste kan uitmaak, en ’n buitemuur ongeveer twee keer soveel as ’n binneafskorting kos.
’n Sirkel gee die laagste verhouding van almal, maar geboë konstruksie is duur genoeg om die besparing op te hef. ’n Sinvolle stap is om ’n teikenverhouding in die ontwerpopdrag te stel, gebaseer op vroeëre projekte van dieselfde soort.
Toets dit op u eie plan
Vul die buiteafmetings van ’n reghoekige enkelverdiepingplan in.
- Vloeroppervlakte
- –
- Lengte van buitemuur
- –
- Oppervlakte van buitemuur
- –
- Muur-tot-vloer-verhouding
- –
Sirkulasieruimte
Ingangsportale, gange, trappe en hysbakskagte verdien geen huur nie, maar moet steeds gebou, verlig, skoongemaak, verkoel en onderhou word. In een vergelyking van woonstelblokke het sirkulasie tussen 22% en 32% van die totale vloeroppervlakte beslaan. Soos met die muur-tot-vloer-verhouding, moet die ontwerpopdrag ’n teiken vir sirkulasieruimte stel, gebaseer op vorige projekte.
Hoogte en ander faktore
- Verdiepinghoogte. Hoër vloer-tot-plafon-hoogtes beteken meer muur, bekleding en dienste per vierkante meter vloer.
- Gebouhoogte. Om op te bou eerder as uit kan op dak en fondamente bespaar, maar na ’n punt weeg die koste van hysbakke, struktuur, dienste en onderbou swaarder as die besparing. Grondwaarde en erfgrootte beslis dikwels die saak.
- Boumetode. Betonraamwerk of drabare messelwerk, geïndustrialiseerde of konvensionele bou: die keuse het ’n groot invloed op koste en moet saam met die bourekenaar gemaak word.
- Afwerkings en detail. Die standaard van afwerkings, veral op mure, word maklik onderskat en is moeilik om van een projek na ’n ander te vergelyk.
- Program. Vroeër voltooiing bespaar geld, maar net met behoorlike beplanning. Deur kontrakteurs te vra om op prys sowel as tyd te tender, kan realistiese, korter programme beloon word.
- Kontraktipe. ’n Volledige hoeveelheidslys gee die betroubaarste tendervergelyking, maar daar is baie ander kontrakvorms, van koste-plus en teikenkoste tot pakketooreenkomste. Besluit op die verkrygingsroete in die sketsontwerpfase.
- Ligging en mark. Koste verskil oor die land heen en selfs binne ’n stad, byvoorbeeld op hoësekuriteitsterreine waar arbeid en werksure beperk word. In ’n stil mark verskerp mededinging die tenderpryse.
Wat dit vir u beteken
Klein ontwerpveranderinge kan groot koste-effekte hê, en koste, voorkoms en funksie moet saam opgeweeg word. Die argitek ontwerp; die bourekenaar monitor die koste; maar dit is die kliënt wat die parameters aan die begin moet stel.
- Betrek ’n bourekenaar in die sketsontwerpfase, nie eers wanneer die tekeninge klaar is nie.
- Stel kosteteikens in die ontwerpopdrag: ’n begroting, ’n muur-tot-vloer-verhouding en ’n aandeel sirkulasieruimte.
- Vra vir ’n elementale kosteplan, sodat elke deel van die gebou sy eie teiken het en ontwerpveranderinge daarteen getoets kan word.
- Kies die verkrygingsroete vroeg.
- Dink verder as die boukontrak: onderhouds- en bedryfskoste oor die leeftyd van die gebou tel ook.
Die randbedrae op hierdie blad is historiese voorbeelde wat die beginsels illustreer. Dit is nie huidige tariewe nie. Vir advies oor u eie projek, praat met ons.
Hierdie blad is gebaseer op The Influence of Design on Building Cost, deur Bert van den Heever vir die VSABR geskryf en in die VSABR-hulpbronbiblioteek gepubliseer (in Engels).